Magistrate:     Gentleman please remove you'r turban.(Turban-lawyer's official black Hat. they wear it  on black  Cot)
Man              :   me..?

Magistrate   :     offcourse you..
Man              :   i don't understand u'r meaning..
Magistrate   :    No need to be understand ..,just follow my command..
Man              :   can i ask somethig everyone has weared than why should i..?
Magistrate   :    They all deseve respect but you...
Man              :  But why i can"t...i'm also a lawyer from British University.
Magistrate   :    It doesn't make any difference..because u'r bloody black indian.This countary,This status,This possision & This respect only obey the White people..                 
Man              :And if i refused suppose to do than..?
Magistrate  :Than u'r a lawyer & you know very well the punishment of insulting judisary system of this nation..
Magistrate   :I say remove it & give respect to white people..if you wan't to be a part of this suprime court.



                        ધીર ગંભીર ચહેરાની આંખો બે ક્ષણ માટે બંધ કરી એક ઊંડો શ્વાસ લઈ....


Man               : I can't buy my status on behalf of my self..i will not..

                       સમય હતો ૧૮૯૩..ડરબન શહેર ટ્રાન્શવાલમાં દાવો કરવા માટે આશરે ૧૦૦ એક વકીલો એકત્રિત થયા હતા.ઊડીને આંખે વળગે તેવા સુપ્રીમ કોર્ટમાં નીમાયેલા લગભગ ૨૪ વર્ષીય યુવાન પ્રથમ ભારતીય વકીલ ગોરા વકીલોની વચ્ચે ભાત પાડતા હતા.કોઇ ઇર્ષા,કોઇ તુચ્છતા,કોઇ ક્ષુદ્રતા તો કોઇ અછુતના ભાવો એમને જોઇ ચહેરા પર લાવતાં.દરેકના ભાવો હસીને સ્વીકારતાં એ યુવાન ના ચહેરા પર ભરી મેહફીલમાં અપમાનિત થવાથી હતાશા છવાઈ ગઈ હતી.'કોર્ટમાં કાઢી મૂકવાની પણ કોઈ રીત હોય છે..આ રીતે ૧૦૦ વકીલોની વચ્ચે બે પુલીશ કર્મચારી ટીંગા ટોળી કરી બહાર લઈ આવે અને સડક પર ફેંકી દે..' યુવાન નાં મન માથી ઉદ્ગાર નીકળ્યા.પાંચ સાત મિનિટ માટે તો એ  રોડ પરથી ઉભો થવાની હિંમત પણ ના કરી શક્યો. અંતે મનને દિલાસો આપ્યો,'આ ક્યાં આપણો દેશ છે,આ ક્યાં આપણા લોકો છે,પરાયાથી માનની શી અપેક્ષા..?'.ભીની આંખો લુછી પાછા ભારત ચાલ્યા જવુ તેવા દ્ગઢ નિર્ધાર સાથે એ યુવા ને રેલવે સ્ટેશન માટે ટેક્ષી કરી...

Ticket Chacker   : Gentleman Please stand up..Please ....Mam, have a seat...
Man:                       Hey..what's this...? This is my seat & i have paid for it..
Ticket Chacker  :  Please go to the general venn..
Man                     :  But i have taken for First..why should i..?
Ticket Chacker  : I think you have not read the rules before seating on this traine..This is for White People.
Man                     :  But i have purchase it ..i am a lawyer ..i will call the court..
Ticket Chacker  : That i don't know..but ya... one thing i know very well is you'r from bloddy balck  commuity..,Now don't disturb my job..officer please handle him..

ફરી અપમાનિત,લગભગ રાત્રિના ૧૧ વાગ્યે પ્રથમ જ આવતા કોઈ અજાણા 'પીટરમેરીત્ઝ્બર્ગ્' સ્ટેશન પર એ યુવાન ને ધક્કો મારી ઉતારી દેવામાં આવ્યો.આસપાસથી પસાર થતા લોકો સામે જોઈ રહ્યા,સ્ટેશન પર હયાત ૨-૪ ભારતીયો એ યુવાન ને ઉભો કરી નોનઆફ્રિકન વેંઇટીંગ રૂમની દિવાલ પાસે બેસાડ્યો.ચોધાર આંસુ અને અઢળક વિચારો એ મન ઘમરોળીને રાખી દિધુ.સામે એક ભારતીય વ્યકિતને કડ કડતી ઠંડીની રાતે ફક્ત એક બંડી પેહરી વજન ગાડી ખેંચતા જોયો, યુવાને પોતના શરીર પર રહેલા કાળા ગરમ કોટ ઉતારી ફેંકી દીધો. બાજુમાં એક ૧૨ ક વર્ષની અશ્વેત બાલી કાને ઉઘાડા પગે પ્લાસ્ટીકની કોથળી ઓ ભેગી કરતા જોઈ,યુવા ને પગમાં પેહરેલા મોંઘા ચામડાના બૂટનો ઘા કરી દીધો.બદન પર ઢાંકેલા સફેદ લાંબા શર્ટની બાંય ચઢાવી દીધી.., જાણેકે ઠંડીને પડકારતો હોય.'છે તારામાં હિંમત મને હરાવી બતાવ'.આંખોમાંથી નીકળેલા આંસુ ગાલ પર જ સુકાય ગયા હતા. એ રાત કયામતની રાત સાબિત થવાની હતી જેના પરિણામે દુનિયા ભર માં પરિવર્તનની આંધી પ્રસરવાની હતી. 

લગભગ સવારના ૫ વાગ્યે એક ટ્રેન રોકાણી અને એમાંથી કોઇ જાણીતા બહાર આવ્યુ.."મોહન..,કોર્ટમાં તારા સાથે જે બન્યું તેના ખબર મળ્યા ત્યારનો તને શોધી રહ્યો છુ,શેઠ જી કયારના ચિંતા કરે છે.તુ ડરીશ નહી થોડો સમય ભારત ચાલ્યો જા,ઘર પરીવારને મળી આવ..,ફરી આવી તારુ કામ સંભાળી લે જે.",મથુરાદાસના શબ્દોની જાણે કે એ યુવાન પર અસર જ થઈ રહી ન હતી.હંમેશની જેમ મંદ હસી સાથે યુવાન સફાળું ઉભો થયો અને સામે આવેલી ટી કીટ બારી પર જઈને..

                                                               
"ડરબન..જનરલ કલાસ" 
"પણ તને ફ્લાઈટતો જોહનીસબર્ગથી મળશે,તારા કોટને બુટ ક્યાં છે."
"મથુરાદાસ..,મારા લોકોને બદન ઢાંકવા માટે કપડા નથી,બાળકોના પગમાં ચપ્પલ નથી તો હુ મોંઘા પરીધાનો કઈ રીતે પહેરું...બદલાવ આવશે, ન્યાય માં, દેશમાં, દુનિયામાં, લોકોના વિચારોમાં, હું લડીશ અશ્વેતોને હક માટે.."



૨૪ વર્ષના ફુટકડા યુવાનની વાત સાંભળી ટિકિટ બારીની બીજી બાજુ બેઠેલા અશ્વેત કર્મચારીની આંખો ભીની થઈ ગઈ.., દુબળું પણ મજબૂત શરીર, તેજ અને આત્મવિશ્વાસ સભર આંખો, પહોળુ કપાળ, છટાદાર પાતળી મુછો..વાળો આ યુવાન શબ્દ દર શબ્દ સાચો ઠરવાનો હતો અને આગળ જતા 'પરમ પુજ્ય મોહનદાસ કરમચંદ ગાંધી' કે 'રાષ્ટ્ર પિતા ગાધી' ના નામે ઓળખાવાનો હતો... 


અનુસંધાનઃગાધીજી પર લખાયેલા ઘણા પુસ્તકો ઊપીયોગી બન્યા.ખાસ 
કરીને આફ્રિકન લેખક એરીક એટ્જીકન નુ પુસ્તક,
'JOHNESHBERG-BIRTH PLACE OF SATYAGRAH'' 

Posted By : પ્રણવ.

Categories:

Leave a Reply